Het kiezen van de juiste koppeling lijkt eenvoudig, maar in de praktijk moet je rekening houden met meerdere gegevens. De buismaat, het buismateriaal, de aansluiting en de verbindingstechniek moeten allemaal bij elkaar passen.
Wanneer één onderdeel niet klopt, kan de koppeling niet worden gemonteerd of ontstaat een onbetrouwbare verbinding. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je bepaalt welke koppeling je nodig hebt.
- Meet de buitendiameter van de buis
- Controleer het materiaal en de wanddikte
- Bepaal of de aansluiting in millimeters, inch of DN wordt aangeduid
- Kies een knel-, pers- of schroefdraadverbinding
- Controleer of je binnen- of buitendraad nodig hebt
- Controleer of de fitting geschikt is voor het medium, de druk en de temperatuur
Bepaal de buismaat en het buismateriaal
Begin met het meten van de buitendiameter van de buis. Gebruik hiervoor bij voorkeur een schuifmaat. Bij knel- en persverbindingen wordt de maat van de fitting meestal afgestemd op de buitendiameter van de leiding.
- Meet de buitendiameter.
Meet over de buitenzijde van de buis en niet door de opening. - Controleer het buismateriaal.
Bepaal of het gaat om koper, staal, RVS, kunststof of meerlagenbuis. - Controleer indien nodig de wanddikte.
Vooral bij meerlagenbuis en systeembuizen is de complete maat belangrijk, bijvoorbeeld 16 x 2,0 mm.
| Buismaat | Veelvoorkomende toepassing | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| 12 mm | Kleine waterleidingen en compacte aansluitingen | Controleer of de koppeling geschikt is voor het gebruikte buismateriaal |
| 15 mm | Veelgebruikte koperen water- en cv-leidingen | Niet verwarren met een schroefdraadaansluiting van 1/2 inch |
| 16 x 2,0 mm | Meerlagenbuis voor drinkwater, cv en vloerverwarming | Gebruik een passende alu-pers- of alu-knelfitting voor 16 x 2,0 mm |
| 20 x 2,0 mm | Hoofdleidingen, cv-installaties, vloerverwarming en warmtepompaansluitingen | Controleer of fitting, buis en persbek bij hetzelfde systeem en persprofiel passen |
| 22 mm | Koperen cv-hoofdleidingen en grotere waterleidingen | Controleer of er voldoende ruimte is voor fitting en montagegereedschap |
| 25 x 2,5 mm | Grotere meerlageninstallaties, verdelers en hoofdleidingen | Controleer de exacte wanddikte en gebruik uitsluitend een fitting voor 25 x 2,5 mm |
| 26 x 3,0 mm | Meerlagenbuis voor hoofdleidingen en installaties met grotere capaciteit | Een fitting voor 25 mm past niet automatisch op 26 x 3,0 mm |
| 28 mm | Grotere koperen cv-leidingen en technische installaties | Controleer de benodigde doorstroming, druk en beschikbare montageruimte |
| 32 x 3,0 mm | Hoofdleidingen, warmtepompen en grotere verwarmingsinstallaties | Gebruik een passende systeemfitting en controleer het voorgeschreven persprofiel |
| 40 x 3,5 mm | Grote cv-installaties, technische ruimten en utiliteitsbouw | Voor deze maat is passend professioneel persgereedschap nodig |
| 50 x 4,0 mm | Utiliteitsbouw, collectieve installaties en grotere distributieleidingen | Controleer maximale druk, temperatuur en systeemcompatibiliteit |
| 63 x 4,5 mm | Grote hoofd- en distributieleidingen in technische installaties | Gebruik uitsluitend passende systeemfittingen en voorgeschreven montagegereedschap |
Op mobiel kun je horizontaal scrollen voor het volledige overzicht.
Meer informatie over beschikbare leidingsoorten vind je in de categorie leidingen en buizen.
Bepaal of de aansluiting in millimeters, inch of DN wordt aangegeven
De buismaat wordt vaak in millimeters aangegeven. Een schroefdraadaansluiting wordt meestal in inch aangeduid. In technische installaties kan daarnaast een DN-maat worden gebruikt.
| Maataanduiding | Waarvoor gebruikt | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Millimeter | Buitendiameter van buizen en knel- of persaansluitingen | 15 mm, 22 mm of 16 x 2,0 mm |
| Inch | Schroefdraad op kranen, pompen, afsluiters en fittingen | 1/2 inch, 3/4 inch of 1 inch |
| DN | Nominale diameter van leiding- en appendagesystemen | DN15, DN20 of DN25 |
Lees meer over het verschil tussen inch- en metrische draad in het kennisbankartikel BSP versus metrisch draad.
Kies het juiste type koppeling
De juiste verbindingstechniek hangt af van de leiding, het aantal verbindingen, het beschikbare gereedschap en de vraag of de verbinding later losgemaakt moet kunnen worden.
| Type koppeling | Kenmerken | Veelgebruikte toepassing |
|---|---|---|
| Knelkoppeling | Montage met knelring en wartelmoer, geen persmachine nodig | Reparaties en kleinere uitbreidingen van koperen leidingen |
| Perskoppeling | Permanente verbinding met persmachine en passende persbek | Nieuwe en grotere water- en cv-installaties |
| Alu-knelfitting | Knelverbinding voor een passend meerlagenbuissysteem | Kleinere installaties en aanpassingen met meerlagenbuis |
| Schroefdraadkoppeling | Verbinding met binnen- en buitendraad, vaak demonteerbaar | Aansluiten van pompen, kranen, afsluiters en appendages |
Een uitgebreidere vergelijking vind je in het artikel over het verschil tussen knel-, pers- en schroefdraadkoppelingen.
Controleer of je binnendraad of buitendraad nodig hebt
Bij een schroefdraadaansluiting moet de koppeling passen op het onderdeel waarop deze wordt gemonteerd. Daarvoor moet je weten of het bestaande onderdeel binnen- of buitendraad heeft.
Binnendraad
De schroefdraad zit aan de binnenzijde van de opening. Hierin wordt een onderdeel met buitendraad gedraaid.
Buitendraad
De schroefdraad zit aan de buitenzijde van het onderdeel. Dit wordt in een aansluiting met binnendraad gedraaid.
Controleer de toepassing en technische eigenschappen
Een koppeling die technisch op de buis past, is niet automatisch geschikt voor iedere toepassing. Controleer daarom altijd de productspecificaties en de voorschriften van het gebruikte leidingsysteem.
- Controleer het medium.
Denk aan drinkwater, verwarmingswater, gas, koelwater of perslucht. - Controleer de maximale druk.
De fitting moet geschikt zijn voor de bedrijfsdruk van de installatie. - Controleer de temperatuur.
De toegestane bedrijfstemperatuur kan per materiaal en systeem verschillen. - Controleer certificeringen.
Voor drinkwater en gas kunnen specifieke goedkeuringen nodig zijn. - Controleer de bereikbaarheid.
Bepaal of de verbinding bereikbaar moet blijven voor inspectie, onderhoud of vervanging.
Voorbeelden van veelgebruikte koppelingen
| Situatie | Mogelijke koppeling | Waarom |
|---|---|---|
| Twee koperen buizen van 15 mm verbinden | Rechte messing knelkoppeling 15 x 15 mm | Beide zijden passen op een buis van 15 mm |
| Koperen buis van 15 mm aansluiten op een kraan met buitendraad | Schroefbus 15 mm x passende binnendraad | Knelzijde voor de buis en binnendraad voor de kraan |
| Meerlagenbuis van 16 x 2,0 mm aansluiten op 1/2 inch binnendraad | Alu-pers of alu-knel puntstuk 16 x 1/2 inch buitendraad | Buiszijde past op het systeem en buitendraad past in de aansluiting |
| Pomp met schroefdraad demonteerbaar aansluiten | Passende pomp- of wartelkoppeling | De pomp kan later voor onderhoud worden verwijderd |
Op mobiel kun je horizontaal scrollen voor het volledige overzicht.
Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een koppeling
De meeste fouten ontstaan doordat slechts één maat wordt gecontroleerd of doordat verschillende leiding- en draadsystemen met elkaar worden verward.
| Fout | Mogelijk gevolg | Oplossing |
|---|---|---|
| Alleen naar de diameter kijken | De fitting past niet bij het materiaal of leidingsysteem | Controleer ook materiaal, wanddikte en type verbinding |
| Millimeter en inch verwarren | Een verkeerde aansluitmaat wordt gekozen | Controleer of de maat bij de buis of schroefdraad hoort |
| Binnen- en buitendraad verwarren | Beide onderdelen kunnen niet worden verbonden | Controleer beide aansluitzijden vooraf |
| Verkeerd draadtype kiezen | De draad loopt vast of raakt beschadigd | Controleer BSP, metrisch draad en spoed |
| Toepassing niet controleren | De fitting is niet geschikt voor druk, temperatuur of medium | Controleer de technische productspecificaties |
Op mobiel kun je horizontaal scrollen voor het volledige overzicht.
Welke koppeling je nodig hebt, hangt af van de complete aansluiting
De juiste koppeling kies je niet alleen op basis van één maat. Meet eerst de buitendiameter van de buis en controleer het materiaal en de wanddikte. Bepaal daarna of de andere aansluiting in millimeters, inch of DN wordt aangegeven.
Kies vervolgens de juiste verbindingstechniek en controleer binnen- of buitendraad, het medium, de druk, de temperatuur en eventuele certificeringen. Door alle gegevens te combineren voorkom je verkeerd bestelde onderdelen en lekkende verbindingen.
Veelgestelde vragen over het kiezen van een koppeling
Meer hulp bij het kiezen van fittingen en koppelingen
De juiste koppeling wordt bepaald door de combinatie van buis, aansluiting en toepassing. Controleer daarom altijd beide zijden van de verbinding voordat je een fitting kiest.
Een combinatiefitting kan bijvoorbeeld een buisaansluiting in millimeters combineren met een binnen- of buitendraad in inch.
EnergyBy: online groothandel voor fittingen en installatiemateriaal
EnergyBy is een online groothandel voor installatiemateriaal, fittingen, leidingen, appendages, cv-onderdelen en duurzame warmte-oplossingen.
Controleer bij iedere verbinding de buismaat, het materiaal, de aansluitmaat en de toepassing. Zo kies je een fitting die correct past en betrouwbaar kan worden gemonteerd.
