Terug naar het overzicht

Welke leidingmaat kiezen? (uitleg en richtlijnen)

Leiding kiezen
Welke leidingmaat kiezen? (uitleg en richtlijnen)

Welke leidingmaat je nodig hebt, hangt eerst af van de toepassing. Een drinkwaterleiding, CV-leiding en gasleiding worden niet op dezelfde manier gedimensioneerd. Ook het leidingmateriaal, de lengte van het traject en de benodigde capaciteit hebben invloed op de uiteindelijke maat.

Deze pagina is een praktische keuzehulp. Je kiest eerst het soort installatie en gaat daarna door naar de uitgebreide uitleg over de juiste leidingmaat voor water, CV of gas.

Kort uitgelegd Kies eerst de toepassing. Bepaal daarna het leidingmateriaal, de benodigde capaciteit, de leidinglengte en het aantal aansluitpunten. Controleer vervolgens welke maat binnen het gekozen leidingsysteem geschikt is.
Ik zoek een leiding voor Wat bepaalt de maat? Lees verder
Waterleiding Waterafname, aantal tappunten, leidinglengte en beschikbare waterdruk Leidingmaten waterleiding
CV-installatie Verwarmingsvermogen, waterdebiet, temperatuurverschil en leidinglengte Leidingmaten CV-installatie
Gasleiding Gasverbruik, leidinglengte, gelijktijdig gebruik en beschikbare gasdruk Leidingmaten gas
Technische maatberekening Debiet, drukverlies, stromingssnelheid, lengte en leidingmateriaal Juiste buisdiameter bepalen

Op mobiel kun je horizontaal scrollen voor het volledige overzicht.

Stappenplan

Hoe kies je stap voor stap de juiste leidingmaat?

  1. Bepaal de toepassing.
    Gaat het om drinkwater, verwarmingswater of gas?
  2. Kies het leidingmateriaal.
    Denk aan koper, C-staal of meerlagenbuis. Niet ieder materiaal is geschikt voor iedere toepassing.
  3. Bepaal de benodigde capaciteit.
    Controleer het gewenste waterdebiet, het verwarmingsvermogen of het totale gasverbruik.
  4. Meet het volledige leidingtraject.
    Neem de leidinglengte, bochten, aftakkingen, afsluiters en andere weerstanden mee.
  5. Controleer de beschikbare druk.
    Na alle leidingverliezen moet bij het tappunt, toestel of afgiftesysteem voldoende druk beschikbaar blijven.
  6. Controleer de volledige buismaat.
    Bij meerlagenbuis zijn zowel de buitendiameter als de wanddikte belangrijk, bijvoorbeeld 20 x 2,0 mm.
Materiaal en maatvoering

Waarom kun je leidingmaten niet altijd rechtstreeks vergelijken?

De maat op een buis beschrijft meestal de buitendiameter. Voor de werkelijke doorstroming is echter de binnendiameter bepalend. De wanddikte en het materiaal hebben daarom invloed op de beschikbare doorlaat.

Materiaal Voorbeelden van maatvoering Belangrijk om te weten
Koper8, 10, 12, 15, 22 of 28 mm De maat verwijst naar de buitendiameter
C-staal15, 22 of 28 mm De binnendiameter hangt af van wanddikte en systeem
Meerlagenbuis16 x 2,0, 20 x 2,0, 25 x 2,5 of 26 x 3,0 mm Buitendiameter en wanddikte worden beide vermeld
Vergelijk niet alleen de buitenmaten Een meerlagenbuis van 16 x 2,0 mm is niet exact gelijk aan een koperen leiding van 15 mm. Ze kunnen voor vergelijkbare toepassingen worden gebruikt, maar hebben een andere binnendiameter en stromingsweerstand.
Normen en producteisen

Welke normen en keurmerken zijn relevant?

Normen beschrijven eisen voor het ontwerp, de aanleg en de controle van installaties. Een keurmerk of productcertificaat geeft aan dat een product aan bepaalde producteisen voldoet. Een keurmerk bepaalt dus niet automatisch welke leidingdiameter je nodig hebt.

Toepassing Relevante norm of richtlijn Waar gaat deze over?
DrinkwaterinstallatiesNEN 1006 en bijbehorende praktijkrichtlijnen Ontwerp, aanleg, gebruik en veiligheid van leidingwaterinstallaties
GasleidingenNEN 1078 en NPR 3378-3 Eisen aan gasvoorzieningen en praktische dimensionering van gasleidingen
CV-installatiesNEN-EN 12828 en NEN-EN 14336 Ontwerp, installatie en inbedrijfstelling van watervoerende verwarmingssystemen
Producten voor drinkwaterKiwa Water Mark en relevante beoordelingsrichtlijnen Producteisen voor materialen en onderdelen die met drinkwater in contact komen
Systeemspecifieke montageVoorschriften van de fabrikant Combinatie van buis, fitting, gereedschap, persprofiel en toegestane toepassing

Op mobiel kun je horizontaal scrollen voor het volledige overzicht.

Kiwa is geen maatberekening Een Kiwa Water Mark kan aantonen dat een product geschikt is voor toepassing in Nederlandse drinkwaterinstallaties. Het keurmerk zegt niet welke diameter voor jouw installatie nodig is. Die maat wordt bepaald door de installatieberekening en de geldende ontwerpvoorschriften.
Veelgemaakte fouten

Welke fouten worden vaak gemaakt?

Fout Mogelijk gevolg Oplossing
Alleen naar de toepassing kijkenLeiding te klein voor lengte of gelijktijdig gebruik Neem capaciteit, lengte en drukverlies mee
Buitenmaten rechtstreeks vergelijkenWerkelijke doorlaat wijkt af Controleer binnendiameter en wanddikte
Keurmerk verwarren met dimensioneringGeschikt product, maar verkeerde leidingmaat Controleer zowel productgeschiktheid als maatberekening
Buis en fitting van verschillende systemen combinerenOnbetrouwbare of niet-goedgekeurde verbinding Volg de systeem- en montagevoorschriften
Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over leidingmaten kiezen

Welke leidingmaat wordt het meest gebruikt?

Dat verschilt per toepassing en materiaal. Bij koper worden 15 en 22 mm veel gebruikt. Bij meerlagenbuis komen 16 x 2,0 en 20 x 2,0 mm veel voor.

Welke norm geldt voor waterleidingen?

Voor Nederlandse leidingwaterinstallaties is NEN 1006 een belangrijke norm voor ontwerp, aanleg, gebruik en veiligheid.

Welke norm geldt voor gasleidingen?

NEN 1078 bevat eisen voor gebouwgebonden gasvoorzieningen. NPR 3378-3 geeft een praktische methode voor het dimensioneren van gasleidingen.

Wat betekent Kiwa bij leidingen en fittingen?

Het Kiwa Water Mark heeft betrekking op producteisen voor onderdelen die met drinkwater in contact komen. Het is geen berekening van de benodigde leidingdiameter.

Kan ik altijd de bestaande leidingmaat overnemen?

Niet altijd. Bij uitbreiding, renovatie of een ander toestel kan het benodigde debiet of vermogen veranderen.

Verder lezen

Meer uitleg over leidingmaten, buizen en aansluitingen

De juiste leidingmaat kiezen begint bij de toepassing, het leidingmateriaal en de benodigde capaciteit. Binnen de kennisbank vind je aparte artikelen over waterleidingen, CV-installaties, gasleidingen en het technisch bepalen van de buisdiameter.

Wil je vooral weten hoe buismaten in millimeters, inch en DN worden aangeduid? Bekijk dan ook het cluster over leidingmaten.

Kort uitgelegd

EnergyBy: buizen, leidingen en fittingen voor installatietechniek

EnergyBy is een online groothandel voor buizen en leidingen, fittingen, appendages en ander installatiemateriaal.

Bepaal eerst de toepassing en de benodigde leidingmaat. Kies daarna een buis, fitting en montagemethode die bij hetzelfde leidingsysteem horen en geschikt zijn voor water, verwarming of gas.


Meer artikelen