Terug naar het overzicht

Waar plaats je een ontluchter?

Ontluchters
Waar plaats je een ontluchter?

Een ontluchter plaats je op plekken waar lucht zich verzamelt in een cv-installatie, radiator, vloerverwarming, buffervat, boiler of verwarmingssysteem. Omdat lucht lichter is dan water, stijgt lucht vanzelf naar de hoogste punten van een installatie. Juist op die plekken kan een ontluchter de lucht effectief afvoeren.

De juiste plaats hangt af van het type installatie en het soort ontluchter. Een automatische ontluchter wordt meestal geplaatst op hoge punten in leidingen, verdelers, buffervaten en technische installaties. Een handmatige ontluchter wordt vaak gebruikt op radiatoren.

In dit artikel leggen we uit waar je een ontluchter plaatst, waarom de hoogste punten belangrijk zijn en welke veelgemaakte fouten je moet voorkomen bij montage en vervanging.

Kort uitgelegd Een ontluchter plaats je op het hoogste punt van een installatie of installatieonderdeel, omdat lucht zich daar verzamelt. Bij radiatoren zit de ontluchter meestal bovenaan. Bij cv-installaties, vloerverwarming, buffervaten en boilers worden vaak automatische ontluchters gebruikt op hoge punten in het systeem.
Snel antwoord: waar plaats je een ontluchter?
  • Radiator: meestal bovenaan de radiator, vaak tegenover de kraan of aansluiting
  • CV-installatie: op hoge punten in leidingen, stijgleidingen of bij de ketelinstallatie
  • Vloerverwarming: op of bij de vloerverwarmingsverdeler
  • Buffervat of boiler: bovenop of op het hoogste punt van het vat of de aansluiting
  • Warmtepompinstallatie: op hoge punten in het hydraulische circuit
  • Automatische ontluchter: meestal verticaal monteren voor een goede werking

Waar plaats je een ontluchter? Visuele uitleg

Onderstaande infographic laat zien waar je een ontluchter plaatst in verschillende installaties. Omdat lucht naar boven stijgt, plaats je ontluchters altijd op hoge punten zoals bovenaan een radiator, bij stijgleidingen, op een vloerverwarmingsverdeler of bovenop een buffervat of boiler.

Waar plaats je een ontluchter - schema met radiator, cv-installatie, vloerverwarming en buffervat of boiler
Afbeelding: ontluchters worden altijd geplaatst op hoge punten waar lucht zich verzamelt.
Basisprincipe

Waarom plaats je een ontluchter op het hoogste punt?

Lucht is lichter dan water. Daardoor bewegen luchtbellen in een gevuld verwarmingssysteem vanzelf omhoog. Wanneer lucht zich ophoopt op hoge punten, kan dit de doorstroming van het water verstoren. Dit merk je bijvoorbeeld aan borrelende geluiden, koude radiatoren, slechtere warmteafgifte of een installatie die minder efficiënt werkt.

Door een ontluchter op het hoogste punt te plaatsen, geef je de lucht een gecontroleerde uitgang. Bij een automatische ontluchter gebeurt het afvoeren vanzelf. Bij een handmatige ontluchter open je het ventiel zelf wanneer er lucht aanwezig is.

CV-installatie

Waar plaats je een ontluchter in een cv-installatie?

In een cv-installatie plaats je een ontluchter op punten waar lucht zich kan verzamelen. Dit zijn meestal hoge punten in het leidingwerk, stijgleidingen, verdelers, pompgroepen of onderdelen rondom de ketelinstallatie. Voor deze toepassingen wordt vaak een automatische ontluchter gebruikt.

Een automatische ontluchter voert lucht zelfstandig af zodra deze zich ophoopt. Dat is vooral handig op plaatsen waar je niet steeds handmatig wilt of kunt ontluchten. Let er wel op dat de ontluchter correct wordt gemonteerd en geschikt is voor de druk en temperatuur van de installatie.

Hoge punten in leidingen

Lucht verzamelt zich vaak in bochten, stijgleidingen en leidingdelen die hoger liggen dan de rest van de installatie.

Bij verdelers of pompgroepen

Verdeelpunten en pompgroepen zijn logische locaties voor automatische ontluchting, vooral bij grotere installaties.

Rondom de ketelinstallatie

Bij cv-ketels en technische opstellingen kan lucht zich ophopen in leidingen en appendages rondom de installatie.
Praktische keuze Voor vaste ontluchtingspunten in cv-installaties is een automatische ontluchter meestal praktischer dan een handmatige ontluchter.
Radiator

Waar plaats je een ontluchter op een radiator?

Op een radiator zit de ontluchter meestal bovenaan. Vaak bevindt deze zich aan de zijkant van de radiator, tegenover de kraan of aansluiting. Omdat lucht in de radiator naar boven stijgt, is de bovenste positie de meest logische plek om lucht af te voeren.

Voor radiatoren wordt meestal een handmatige ontluchter gebruikt. Deze open je met een ontluchtingssleutel of schroevendraaier wanneer de radiator borrelt, gedeeltelijk koud blijft of niet goed warm wordt.

Bovenaan de radiator
Lucht verzamelt zich bovenin, waardoor de ontluchter daar het meeste effect heeft.
Vaak tegenover de kraan
Bij veel radiatoren zit de ontluchter aan de bovenkant aan de andere zijde van de radiatorafsluiter.
Handmatig ontluchten
Open het ventiel voorzichtig en sluit het zodra er water uit de ontluchter komt.
Let op na het ontluchten Na het ontluchten van radiatoren kan de druk in de cv-installatie dalen. Controleer daarom na het ontluchten altijd de waterdruk en vul de installatie bij wanneer dat nodig is.

Wil je dit stap voor stap doen? Lees dan ook het artikel hoe ontlucht je een radiator?.

Vloerverwarming

Waar plaats je een ontluchter bij vloerverwarming?

Bij vloerverwarming wordt een ontluchter meestal geplaatst op of bij de vloerverwarmingsverdeler. De verdeler is een logisch punt omdat hier meerdere groepen samenkomen en lucht zich daar kan verzamelen. Veel verdelers zijn daarom voorzien van handmatige of automatische ontluchtingspunten.

Voor een goede werking van vloerverwarming is luchtvrij circulerend water belangrijk. Lucht in de groepen kan zorgen voor slechte doorstroming, ongelijke warmteverdeling en groepen die niet goed warm worden.

Op de verdeler

De verdeler is vaak het centrale punt waar lucht uit de vloerverwarmingsgroepen wordt afgevoerd.

Bij hoge punten

Zit een deel van het systeem hoger dan de verdeler? Dan kan daar een extra ontluchtingspunt nodig zijn.

Bij slecht warme groepen

Wordt een groep niet goed warm, dan kan lucht in de leiding een oorzaak zijn.
Buffervaten en boilers

Waar plaats je een ontluchter op een buffervat of boiler?

Bij een buffervat, hygiëneboiler of boilervat wordt een ontluchter meestal geplaatst op het hoogste punt van het vat of op de hoogste aansluiting van het verwarmingscircuit. Omdat lucht zich bovenin verzamelt, is dit de meest effectieve locatie om lucht automatisch af te voeren.

Voor deze toepassingen wordt vrijwel altijd gekozen voor een automatische ontluchter. Hierdoor wordt lucht continu verwijderd zonder dat handmatig ontluchten nodig is. Dit helpt om een optimale warmteoverdracht en een goede doorstroming van het verwarmingswater te behouden.

Bovenop het vat

Lucht verzamelt zich bovenin het systeem en wordt daar het eenvoudigst afgevoerd.

Hoogste aansluiting

Veel installateurs plaatsen de ontluchter op de hoogste leidingaansluiting van het systeem.

Automatische ontluchting

Ideaal voor installaties die continu luchtvrij moeten blijven werken.
Gerelateerde producten Bekijk ook onze buffervaten, hygiëneboilers en boilervaten voor verwarmings- en warmwatersystemen.
Veelgemaakte fouten

Veelgemaakte fouten bij het plaatsen van een ontluchter

Een ontluchter werkt alleen optimaal wanneer deze op de juiste plaats wordt gemonteerd. Een verkeerde locatie kan ervoor zorgen dat lucht in het systeem achterblijft of dat de ontluchter minder effectief werkt.

Te laag geplaatst

Lucht stijgt omhoog. Een laag geplaatste ontluchter kan lucht vaak niet effectief afvoeren.

Verkeerde montagerichting

Veel automatische ontluchters moeten verticaal worden gemonteerd om goed te functioneren.

Luchtzakken overslaan

Bij complexe leidingtrajecten kunnen extra hoge punten ontstaan waar aanvullende ontluchting nodig is.
Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over het plaatsen van ontluchters

Waar moet een automatische ontluchter geplaatst worden?
Een automatische ontluchter wordt meestal geplaatst op het hoogste punt van een installatie, bijvoorbeeld bij stijgleidingen, verdelers, buffervaten of technische installaties.
Moet een ontluchter altijd bovenaan zitten?
Ja, in de meeste gevallen wordt een ontluchter geplaatst op een hoog punt waar lucht zich verzamelt.
Kan een ontluchter horizontaal worden geplaatst?
Dat hangt af van het type ontluchter. Veel automatische ontluchters moeten verticaal worden gemonteerd om correct te werken.
Waar plaats je een ontluchter op een buffervat?
Meestal op het hoogste punt van het vat of op de hoogste aansluiting van het verwarmingssysteem.

Verder lezen

Wil je meer weten over ontluchters, lucht in verwarmingsinstallaties en het oplossen van luchtproblemen? Bekijk dan ook onderstaande kennisbankartikelen.


Meer artikelen