Terug naar het overzicht

Wat is een ontluchter?

Ontluchters
Wat is een ontluchter?

Een ontluchter is een installatieonderdeel dat wordt gebruikt om lucht uit een cv-installatie, radiator, vloerverwarming, warmtepompinstallatie of ander verwarmingssysteem te verwijderen. Lucht in een installatie kan zorgen voor borrelende geluiden, koude plekken in radiatoren, verminderde warmteafgifte en extra belasting van pompen en andere installatieonderdelen.

Ontluchters zijn er in verschillende uitvoeringen. De bekendste soorten zijn automatische ontluchters, ook wel snelontluchters genoemd, en handmatige ontluchters. Daarnaast worden bij automatische ontluchters vaak servicekleppen voor ontluchters toegepast zodat onderhoud eenvoudiger wordt.

In dit artikel lees je wat een ontluchter doet, waarom lucht in een installatie problemen veroorzaakt, welke soorten ontluchters er zijn en wanneer je een automatische of handmatige ontluchter gebruikt.

Kort uitgelegd Een ontluchter verwijdert lucht uit een verwarmings- of leidingsysteem. Hierdoor kan water beter circuleren, worden radiatoren gelijkmatiger warm en wordt de kans op storingen, geluiden en rendementsverlies kleiner.
Voert lucht af
Uit cv- en verwarmingssystemen
Voorkomt geluiden
Minder borrelen en klotsen
Verbetert warmteafgifte
Radiatoren worden gelijkmatiger warm
Automatisch of handmatig
Afhankelijk van toepassing
Snel antwoord: wat is een ontluchter?
  • Een ontluchter verwijdert lucht uit een cv- of verwarmingssysteem
  • Lucht in een installatie kan zorgen voor borrelende geluiden en koude radiatoren
  • Automatische ontluchters voeren lucht zelfstandig af
  • Handmatige ontluchters worden met de hand geopend
  • Ontluchters worden vaak geplaatst op hoge punten in een installatie
  • Een goed ontlucht systeem werkt efficiënter en betrouwbaarder
Uitleg

Wat doet een ontluchter?

Een ontluchter zorgt ervoor dat lucht uit een installatie kan ontsnappen. In een verwarmingssysteem hoort vooral water te circuleren. Wanneer er lucht in het systeem aanwezig is, kan het water minder goed door leidingen, radiatoren, verdelers en andere onderdelen stromen.

Doordat lucht lichter is dan water, verzamelt lucht zich meestal op de hoogste punten van het systeem. Daarom worden ontluchters vaak geplaatst op radiatoren, stijgleidingen, verdelers, buffervaten of andere plekken waar lucht zich kan ophopen.

Lucht afvoeren
De ontluchter laat opgehoopte lucht uit het systeem ontsnappen.
Watercirculatie verbeteren
Zonder luchtbellen kan verwarmingswater beter door de installatie stromen.
Storingen beperken
Een goed ontlucht systeem vermindert de kans op geluiden, drukproblemen en slijtage.
Belangrijk om te weten Een ontluchter lost niet altijd de oorzaak van lucht in de installatie op. Komt er steeds opnieuw lucht in het systeem, dan kan er sprake zijn van drukverlies, lekkage, verkeerd vullen of een ander installatieprobleem.
Problemen voorkomen

Waarom is een ontluchter belangrijk?

Lucht in een verwarmingssysteem lijkt misschien onschuldig, maar kan verschillende problemen veroorzaken. Omdat verwarmingsinstallaties ontworpen zijn om water te laten circuleren, verstoort lucht de normale werking van het systeem. Hierdoor kunnen radiatoren minder goed warm worden en moeten pompen harder werken om het verwarmingswater rond te pompen.

Een goed werkende ontluchter verwijdert deze lucht voordat er storingen ontstaan. Hierdoor blijft het systeem efficiënter werken en worden installatieonderdelen minder belast.

Koude radiatoren
Lucht kan zich ophopen in radiatoren waardoor deze gedeeltelijk of zelfs volledig koud blijven.
Borrelende geluiden
Luchtbellen veroorzaken vaak klotsende, tikkende of borrelende geluiden in leidingen en radiatoren.
Meer slijtage
Lucht kan zorgen voor extra belasting van pompen, afsluiters en andere installatieonderdelen.
Werking

Hoe werkt een ontluchter?

Een ontluchter werkt door lucht die zich in het systeem verzamelt gecontroleerd af te voeren naar de buitenlucht. Omdat lucht naar het hoogste punt van een installatie stijgt, worden ontluchters meestal op deze locaties geplaatst.

Afhankelijk van het type ontluchter gebeurt dit automatisch of handmatig. Bij automatische ontluchters wordt de lucht continu afgevoerd. Bij handmatige ontluchters moet een gebruiker zelf een ontluchtingsschroef openen wanneer er lucht aanwezig is.

Stap 1
Lucht verzamelt zich op het hoogste punt van de installatie.
Stap 2
De ontluchter vangt de lucht op voordat deze problemen veroorzaakt.
Stap 3
De lucht wordt afgevoerd terwijl het water in het systeem blijft.
Belangrijk om te weten Automatische ontluchters functioneren meestal het beste wanneer ze verticaal worden gemonteerd. Controleer altijd de montage-instructies van de fabrikant.
Ontluchter soorten

Welke soorten ontluchters zijn er?

Binnen verwarmingsinstallaties worden voornamelijk automatische ontluchters, handmatige ontluchters en servicekleppen toegepast. Elke oplossing heeft zijn eigen voordelen en toepassingen.

Automatische ontluchters

  • Ook bekend als snelontluchters
  • Automatische luchtverwijdering
  • Geschikt voor continue werking
  • Veel toegepast bij cv-installaties
  • Minimaal onderhoud nodig

Handmatige ontluchters

  • Handmatig te bedienen
  • Veel gebruikt op radiatoren
  • Eenvoudige constructie
  • Betrouwbare werking
  • Geschikt voor periodiek ontluchten

Servicekleppen

  • Voor onderhoud van ontluchters
  • Voorkomt leeg laten lopen van de installatie
  • Veel gebruikt onder snelontluchters
  • Eenvoudiger vervangen van onderdelen
  • Verhoogt servicegemak
Toepassingen

Waar worden ontluchters toegepast?

Ontluchters worden toegepast in vrijwel alle installaties waarin water circuleert. Omdat lucht zich verzamelt op de hoogste punten van een systeem, worden ontluchters meestal geplaatst op locaties waar luchtbellen zich kunnen ophopen en de watercirculatie kunnen verstoren.

De exacte plaats hangt af van het type installatie. In woningen worden ontluchters vaak toegepast op radiatoren en cv-installaties, terwijl in grotere installaties ook buffervaten, verdelers en technische leidingsystemen worden voorzien van automatische ontluchting.

Radiatoren

Handmatige ontluchters worden veel toegepast op radiatoren om lucht eenvoudig af te voeren wanneer de warmteafgifte afneemt.

CV-installaties

Automatische ontluchters worden vaak geplaatst bij ketels, pompgroepen en stijgleidingen om lucht continu af te voeren.

Vloerverwarming

Op vloerverwarmingsverdelers worden regelmatig ontluchters toegepast om luchtophoping in de groepen te voorkomen.

Warmtepompen en buffervaten

Ook duurzame verwarmingssystemen maken gebruik van automatische ontluchters om een optimale werking van het systeem te behouden.
Veelgemaakte fouten

Veelgemaakte fouten bij ontluchters

Een ontluchter werkt alleen optimaal wanneer deze correct wordt geselecteerd en gemonteerd. In de praktijk worden regelmatig fouten gemaakt die de werking van het systeem negatief kunnen beïnvloeden.

Verkeerde maat kiezen Controleer altijd de aansluitmaat van de installatie voordat je een nieuwe ontluchter bestelt.
Verkeerde montagepositie Veel automatische ontluchters moeten verticaal worden geplaatst om goed te functioneren.
Terugkerende lucht negeren Blijft er lucht terugkomen? Dan kan er sprake zijn van een lekkage, drukprobleem of installatiegebrek.
Tip van de installateur Wordt een radiator regelmatig koud aan de bovenkant of hoor je steeds opnieuw lucht in de installatie? Onderzoek dan de oorzaak in plaats van alleen opnieuw te ontluchten.
Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over ontluchters

Snel antwoord op veelgestelde vragen Hieronder vind je antwoorden op de meest voorkomende vragen over ontluchters, snelontluchters en lucht in verwarmingsinstallaties.
Wat is een ontluchter?
Een ontluchter verwijdert lucht uit een cv-installatie, radiator of verwarmingssysteem zodat het systeem efficiënter kan functioneren.
Wat is het verschil tussen een automatische en handmatige ontluchter?
Een automatische ontluchter voert lucht zelfstandig af. Een handmatige ontluchter moet door de gebruiker worden geopend om lucht te laten ontsnappen.
Is een snelontluchter hetzelfde als een automatische ontluchter?
Ja. In de installatietechniek worden de termen snelontluchter en automatische ontluchter vaak door elkaar gebruikt.
Waar plaats je een ontluchter?
Meestal op het hoogste punt van een installatie, omdat lucht zich daar verzamelt.
Kan een ontluchter defect raken?
Ja. Vooral automatische ontluchters kunnen na verloop van tijd vervuilen, slijten of gaan lekken. Vervanging biedt dan meestal de beste oplossing.
Meer over ontluchters

Verdiep je verder in ontluchters en cv-installaties

Wil je meer weten over ontluchters, lucht in cv-installaties en het onderhouden van verwarmingssystemen? Bekijk dan onderstaande kennisbankartikelen en productcategorieën.

Toepassing in warmtepompen, boilers en buffervaten

Ontluchters worden niet alleen toegepast in traditionele cv-installaties, maar ook bij moderne verwarmingssystemen zoals warmtepompen, zonneboilers en buffervaten. Bekijk ook onze categorie buffervaten, hygiëneboilers en boilervaten voor meer informatie over deze systemen.


Meer artikelen