Terug naar het overzicht

Wanneer is een expansievat kapot?

Expansievaten
Wanneer is een expansievat kapot?

Een defect expansievat merk je vaak aan grote drukschommelingen in de CV-installatie. De druk loopt tijdens het opwarmen sterk op en kan na het afkoelen juist weer ver terugzakken. Daardoor moet je soms steeds opnieuw water bijvullen.

Dat betekent niet automatisch dat het expansievat kapot is. Een verkeerde voordruk, een te klein expansievat, lekkage of een probleem met het veiligheidsventiel kan vergelijkbare klachten geven.

Snel antwoordLoopt de druk bij opwarmen sterk op en zakt deze na afkoelen weer sterk terug, controleer dan het expansievat. Komt er water uit het luchtventiel aan de gaszijde, dan wijst dat bij een membraanexpansievat op een defect membraan en moet het vat worden vervangen.
Herkennen

Hoe merk je dat een expansievat kapot is?

Een goed werkend expansievat vangt de volumetoename van het verwarmingswater op. Als dat niet meer goed gebeurt, wordt het verschil tussen de koude en warme systeemdruk groter.

  • De druk loopt sterk op tijdens verwarmen – het vat neemt onvoldoende extra watervolume op.
  • De druk zakt sterk na afkoelen – de installatie kan vervolgens een te lage systeemdruk krijgen.
  • Het veiligheidsventiel loost water – de maximale systeemdruk kan worden bereikt wanneer de installatie warm wordt.
  • Je moet regelmatig bijvullen – bijvoorbeeld nadat water via het veiligheidsventiel is verloren.

Wil je eerst begrijpen waarom het vat deze drukverschillen opvangt? Lees hoe werkt een expansievat in een CV-installatie?

Drukschommelingen

Waarom loopt de druk steeds op?

Water zet uit wanneer het warmer wordt. Normaal stroomt een deel van dat extra volume het expansievat in. Is het membraan defect, is de gasvoordruk verdwenen of is het vat te klein, dan is er onvoldoende expansieruimte en stijgt de systeemdruk sneller.

Een oplopende druk bewijst niet dat het expansievat defect isOok een verkeerd gedimensioneerd vat, een onjuiste voordruk of andere problemen in de installatie kunnen een sterke drukstijging veroorzaken. Controleer daarom eerst voordat je het vat vervangt.
Waterverlies

Waarom moet je de CV-installatie steeds bijvullen?

Bij een slecht werkend expansievat kan de druk tijdens verwarmen zo hoog oplopen dat het veiligheidsventiel water loost. Na het afkoelen is dat water niet meer aanwezig en staat de installatie op een lagere druk. Bijvullen lijkt het probleem dan tijdelijk op te lossen, maar bij de volgende opwarmcyclus kan hetzelfde opnieuw gebeuren.

Belangrijk: regelmatig drukverlies kan ook door een lekkage of een ander defect worden veroorzaakt. Blijf een installatie daarom niet onbeperkt bijvullen zonder de oorzaak te achterhalen.

Controleren

Hoe test je een expansievat?

De kloptest kan een eerste aanwijzing geven, maar voor een betrouwbare controle moet ook de gasvoordruk worden gemeten. Die meting doe je niet terwijl het expansievat nog onder systeemdruk staat.

1.
Laat de installatie afkoelenWerk aan een koude installatie en voorkom contact met heet water.
2.
Maak het expansievat drukloos aan de waterzijdeVoor een correcte voordrukmeting moet het vat hydraulisch van de installatie zijn geïsoleerd en moet de waterdruk aan de vatkant zijn afgelaten.
3.
Controleer het gasventielKomt er water uit het ventiel aan de gaszijde, dan is het membraan defect en moet het expansievat worden vervangen.
4.
Meet de voordrukMeet met een geschikte drukmeter en vergelijk de waarde met de benodigde voordruk voor de installatie. Een lage voordruk betekent niet automatisch dat het membraan kapot is; de gasdruk kan ook zijn teruggelopen.
Waarom moet het vat drukloos zijn?Zolang de waterzijde onder systeemdruk staat, beïnvloedt die druk de positie van het membraan. Daardoor kun je de werkelijke gasvoordruk niet betrouwbaar beoordelen. Fabrikantinstructies schrijven daarom voor het vat voor de controle van het systeem te isoleren en leeg/drukloos te maken.
Snelle controle

Hoe werkt de kloptest bij een expansievat?

Bij veel membraanexpansievaten klinkt het gedeelte met gas holler en het gedeelte met water doffer. Klinkt het vat vrijwel overal dof en voelt het opvallend zwaar aan, dan kan het vat grotendeels met water gevuld zijn.

De kloptest is alleen een eerste indicatieAan het geluid alleen kun je niet betrouwbaar vaststellen dat het membraan defect is. Gebruik de kloptest vooral om te bepalen of verder controleren zinvol is. De voordrukmeting en controle van het gasventiel geven veel meer zekerheid.
Diagnose

Defect expansievat, verkeerde voordruk of te klein vat?

Controle Mogelijke verklaring Vervangen?
Water uit gasventiel Membraan defect Ja
Voordruk te laag, geen water uit ventiel Gasvoordruk mogelijk teruggelopen Niet automatisch
Voordruk correct, drukschommeling blijft groot Vat mogelijk te klein of andere systeemoorzaak Eerst oorzaak bepalen

Twijfel je of de vatinhoud past bij de installatie? Gebruik dan CV expansievat berekenen.

Vervangen

Wanneer moet je een expansievat vervangen?

Een expansievat moet worden vervangen wanneer het membraan defect is of wanneer het vat zelf beschadigd of lek is. Is alleen de gasvoordruk te laag en is het membraan nog intact, dan hoeft het vat niet per definitie defect te zijn.

Bij vervanging moet het nieuwe vat niet alleen dezelfde aansluiting hebben, maar ook passen bij de benodigde inhoud, voordruk, maximale werkdruk, temperatuur en toepassing. Lees hiervoor ook expansievat – werking, types en dimensionering.

Kosten

Wat kost het vervangen van een expansievat?

De kosten hangen niet alleen af van de prijs en inhoud van het nieuwe expansievat. Ook de bereikbaarheid en vooral de manier waarop het bestaande vat is aangesloten kunnen veel invloed hebben op de benodigde werktijd.

1.
Met expansievatkoppelingIs het vat aangesloten met een geschikte afsluitbare expansievatkoppeling, dan kan het expansievat worden losgekoppeld zonder de volledige CV-installatie leeg te laten lopen. Dat maakt onderhoud en vervanging aanzienlijk sneller.
2.
Zonder expansievatkoppelingKan het vat niet afzonderlijk van de installatie worden afgesloten, dan moet voor vervanging vaak een groter deel van het systeem drukloos worden gemaakt en worden afgetapt. Daarna moet de installatie opnieuw worden gevuld, ontlucht en op druk gebracht.
Tip bij het vervangenZit er nog geen expansievatkoppeling? Dan is vervanging van het vat een logisch moment om er één te plaatsen. Een volgende controle of vervanging wordt daarmee eenvoudiger en kost minder tijd. Bekijk de expansievat onderdelen.
Na vervanging

Nieuw expansievat installeren

Een nieuw expansievat moet op de juiste plaats worden aangesloten en met de juiste voordruk worden ingesteld. Denk bij de montage ook direct na over hoe het vat wordt aangesloten en ondersteund. Dat maakt toekomstig onderhoud en vervanging veel eenvoudiger.

1.
Gebruik bij voorkeur een expansievatkoppelingHiermee kan het expansievat bij een volgende controle of vervanging afzonderlijk worden losgekoppeld, zonder de volledige installatie leeg te laten lopen.
2.
Zorg voor een goede bevestigingAfhankelijk van de maat, positie en uitvoering kan een muurbeugel of expansievatconsole worden gebruikt om het vat degelijk te ondersteunen.
3.
Controleer de voordruk vóór ingebruiknameDe voordruk moet passen bij de statische hoogte en drukinstellingen van de installatie. Ga niet automatisch uit van de fabrieksinstelling.
Handig om direct mee te bestellenBij EnergyBy vind je onder andere expansievatkoppelingen en bevestigingsmateriaal zoals muurbeugels/consoles bij de expansievat onderdelen.

Voor de aansluitplaats en verdere montage-informatie lees je expansievat installeren en aansluiten in een CV-installatie.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over een defect expansievat

Kan een expansievat langzaam druk verliezen?
Ja. Een te lage gasvoordruk betekent niet direct dat het membraan gescheurd is. Controleer het vat drukloos en stel eerst vast of het membraan nog intact is.
Is een dof klinkend expansievat altijd kapot?
Nee. De kloptest is slechts een indicatie. Controle van het gasventiel en een correcte voordrukmeting geven meer zekerheid.
Waarom stijgt de CV-druk als de verwarming aanstaat?
Enige drukstijging is normaal doordat water uitzet. Een zeer grote stijging kan wijzen op onvoldoende expansieruimte, bijvoorbeeld door een probleem met het expansievat.
Moet je een expansievat vervangen als de voordruk te laag is?
Niet altijd. Als het membraan intact is en het vat verder in goede staat verkeert, kan de voordruk mogelijk worden hersteld. Volg daarbij de voorschriften van de fabrikant.
Verder lezen

Meer weten over expansievaten?

Een defect expansievat is vaak te herkennen aan grote drukschommelingen, maar voor een goede diagnose is het belangrijk om ook de werking, voordruk en dimensionering van het vat te begrijpen.

Wil je weten hoe een expansievat precies werkt, welke maat je nodig hebt of hoe je een nieuw vat correct aansluit? Gebruik dan de verdiepende kennisbankartikelen hiernaast.

Expansievat vervangen

Expansievat en onderdelen bij EnergyBy

Is het expansievat daadwerkelijk defect, controleer dan vóór het bestellen welke inhoud, voordruk, maximale werkdruk en uitvoering bij jouw installatie passen.

Kijk bij vervanging ook direct naar de aansluiting. Met een expansievatkoppeling kan het vat bij een volgende controle of vervanging worden losgekoppeld zonder de volledige CV-installatie leeg te laten lopen. Dat scheelt veel tijd bij onderhoud.

Afhankelijk van de maat en montagepositie kan daarnaast een muurbeugel of expansievatconsole worden gebruikt om het vat degelijk te ondersteunen.


Meer artikelen