Persbekken zijn verwisselbare onderdelen van een persmachine waarmee een persfitting rondom de leiding wordt geperst. De persbek sluit om de fitting en brengt tijdens de perscyclus de benodigde kracht en perscontour over. Bij een correct voorbereid en passend systeem ontstaat zo een vaste en betrouwbare persverbinding.
Persbekken worden onder andere gebruikt bij meerlagenbuis, koperbuis en stalen leidingsystemen. Welke persbek je nodig hebt, wordt niet alleen bepaald door de diameter. Ook het fittingsysteem, persprofiel en de gebruikte persmachine moeten met elkaar overeenkomen.
Wat is een persbek?
Een persbek is een metalen gereedschapsdeel dat op een geschikte persmachine wordt geplaatst. De gevormde persvlakken sluiten tijdens het persen rondom de fitting. De fitting wordt daardoor volgens een bepaalde contour vervormd.
Persverbindingen worden toegepast bij verschillende leiding- en fittingsystemen. Denk aan alu-persfittingen, roodkoperen persfittingen voor water en cv, roodkoperen persfittingen voor gas en staalverzinkte persfittingen.
Hoe werkt een persbek?
De persbek vormt samen met de persmachine het gereedschap waarmee de fitting wordt geperst. De exacte voorbereiding verschilt per leidingsysteem, maar het basisprincipe is gelijk:
- de leiding wordt op maat gemaakt en volgens systeemvoorschrift voorbereid;
- de persfitting wordt volledig op of over de leiding geplaatst;
- de juiste persbek wordt op de voorgeschreven positie rond de fitting gezet;
- de persmachine doorloopt de volledige perscyclus;
- de persbek vervormt de fitting volgens de voorgeschreven perscontour;
- na het persen wordt de verbinding visueel gecontroleerd.
Wat betekenen de maat en het profiel van een persbek?
De maat van de persbek hoort bij de fittingdiameter. Het persprofiel bepaalt de vorm van de perscontour. Beide moeten kloppen, maar de keuze begint bij het fittingsysteem.
| Controlepunt | Voorbeeld | Waarom controleren? |
|---|---|---|
| Fittingsysteem | Specifieke fittingserie | Bepaalt welk profiel is toegestaan |
| Persprofiel | M, V, TH, U of H | Bepaalt de vorm van de persing |
| Diameter | 16, 22, 28 mm enz. | Bekmaat moet bij fittingmaat passen |
| Persmachine | Compact of standaard/heavy-duty | Niet iedere bek past op iedere machine |
Voor een uitgebreide vergelijking van M-, V-, TH-, U- en H-profiel en van mini-, standaard- en ringbekken lees je soorten persbekken.
Waarom is het juiste persprofiel belangrijk?
De perscontour is afgestemd op de constructie van een bepaald fittingsysteem. Veel voorkomende profielen zijn M, V, TH, U en H. Een verkeerd profiel kan de fitting anders vervormen dan de fabrikant heeft bedoeld.
Daarom kun je niet alleen op leidingsoort of diameter bepalen welke persbek nodig is. Zo komen bij metalen perssystemen verschillende profielen voor en kunnen ook meerlagenbuissystemen verschillende perscontouren voorschrijven.
Persbek, mini-persbek of persring: wat is het verschil?
Persgereedschap bestaat in verschillende uitvoeringen. Welke uitvoering nodig is, hangt onder andere af van de machineklasse, diameter en beschikbare werkruimte.
| Type | Kenmerk | Typische inzet |
|---|---|---|
| Mini-persbek | Compact en relatief licht | Compacte persmachines en beperkte werkruimte |
| Standaard persbek | Voor standaard/heavy-duty machines | Breed installatiewerk en grotere diameters |
| Persring / persketting | Omsluit de fitting met meerdere segmenten | Veelal grotere diameters, met passende tussenbek |
Meer hierover vind je in het verdiepende artikel soorten persbekken.
Welke persbek heb ik nodig?
Begin bij de fitting die je wilt persen. Vanuit het fittingsysteem kun je vervolgens stap voor stap het juiste gereedschap bepalen.
1. Controleer fitting en profiel
- welke fittingserie gebruik je?
- welk persprofiel is voorgeschreven?
- welke diameter heeft de fitting?
- is een gewone persbek of persring nodig?
2. Controleer de persmachine
- past de persbek op de machine?
- is de machine geschikt voor deze maat?
- is een tussenbek of adapter nodig?
- is de complete combinatie toegestaan?
Waar plaats je de persbek op de fitting?
De persbek moet op de positie worden geplaatst die voor het betreffende fittingsysteem is voorgeschreven. Plaats de bek recht rondom de fitting en controleer vóór de perscyclus of de bek correct aansluit.
Een scheef geplaatste bek of een bek die niet volledig om de fitting sluit, kan een afwijkende persing veroorzaken. Controleer ook of de leiding volledig in de fitting is gestoken voordat je perst.
Past iedere persbek op iedere persmachine?
Nee. Persmachines en persbekken bestaan in verschillende uitvoeringen en machineklassen. Dat een bek mechanisch lijkt te passen, betekent niet automatisch dat de combinatie geschikt is.
- controleer merk en type persmachine;
- controleer de geschikte persbekserie;
- controleer maximale diameter en machinecapaciteit;
- gebruik bij persringen de juiste tussenbek of adapter;
- volg de compatibiliteitsgegevens van de fabrikant.
Bekijk het assortiment in de categorie persgereedschap.
Hoe controleer en onderhoud je een persbek?
Persbekken worden bij iedere persing zwaar belast. Vuil, corrosie, beschadiging of slijtage aan de perscontour kan invloed hebben op de verbinding. Regelmatige controle en onderhoud zijn daarom belangrijk.
- houd de perscontour schoon;
- verwijder vuil en metaalresten;
- controleer op scheuren, beschadiging en vervorming;
- controleer scharnieren en borgpunten;
- volg smeer-, onderhouds- en inspectievoorschriften;
- gebruik een beschadigde of twijfelachtige persbek niet verder.
Ook de persmachine zelf moet volgens de voorgeschreven onderhouds- en service-intervallen worden gecontroleerd.
Welke fouten moet je voorkomen bij persbekken?
| Fout | Mogelijk gevolg | Juiste aanpak |
|---|---|---|
| Alleen op diameter kiezen | Verkeerd persprofiel | Eerst fittingserie en profiel controleren |
| Verkeerde bekmaat | Onjuiste vervorming | Exact passende diameter gebruiken |
| Bek scheef plaatsen | Afwijkende persing | Bek recht en volgens voorschrift positioneren |
| Niet-compatibele machine en bek | Onjuiste gereedschapscombinatie | Compatibiliteit controleren |
| Versleten of beschadigde bek | Afwijkende perscontour | Inspecteren en zo nodig vervangen |
Veelgestelde vragen over persbekken
Meer over persbekken en persfittingen
Wil je de verschillende uitvoeringen en persprofielen vergelijken? Lees dan soorten persbekken.
Voor de keuze van de persbek is ook het fittingsysteem belangrijk. Lees verder over alu-persfittingen, roodkoperen persfittingen en staalverzinkte persfittingen.
De juiste persbek kiezen
Een persbek zorgt ervoor dat een persfitting volgens een specifieke contour wordt geperst. Voor een correcte verbinding moeten fittingsysteem, persprofiel, diameter en persmachine op elkaar zijn afgestemd.
Controleer de persbek voor gebruik, plaats hem correct op de fitting en volg de montage- en onderhoudsvoorschriften van het gebruikte systeem.
Persgereedschap bekijkenSoorten persbekken vergelijken
