Fittingen zijn verbindingsstukken waarmee je leidingen verbindt, van richting laat veranderen, vertakt of aansluit op een toestel, afsluiter of ander onderdeel. Ze worden gebruikt in onder meer drinkwater-, cv-, gas- en persluchtinstallaties.
Welke fitting je nodig hebt, hangt af van het leidingmateriaal, de buismaat, het medium, de druk en temperatuur en de gewenste verbindingstechniek. Een fitting moet daarom altijd bij zowel de buis als de toepassing en het gekozen systeem passen.
- Meerlagenbuis → alu-persfitting of geschikte alu-knelfitting
- Koperbuis → knel-, soldeer- of systeemgoedgekeurde persfitting
- Dunwandig C-staal → passende C-stalen persfitting of geschikte knelfitting
- Schroefdraadaansluiting → draadfitting met passende draadsoort en afdichting
- Let op → controleer altijd toepassing, keurmerk en fabrikantinstructies
Waarvoor worden fittingen gebruikt?
Fittingen maken het mogelijk om van losse buizen een compleet leidingnet te bouwen. Een rechte koppeling verbindt twee buisdelen, een bocht verandert de richting en een T-stuk maakt een aftakking. Met een verloop ga je naar een andere diameter en met een fitting met binnen- of buitendraad sluit je bijvoorbeeld een kraan, radiatorventiel, verdeler of afsluiter aan.
| Functie | Veelgebruikte vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Leidingen verbinden | Rechte koppeling | Twee buizen met dezelfde maat |
| Richting veranderen | Bocht of knie | Leiding om een hoek voeren |
| Aftakking maken | T-stuk | Aparte leiding naar een tappunt |
| Maat aanpassen | Verloop | Van hoofdleiding naar aftakking |
| Draad aansluiten | Puntstuk of schroefbus | Aansluiting op appendage |
Welke soorten fittingen bestaan er?
Het belangrijkste onderscheid zit in de manier waarop de verbinding wordt gemaakt. De meest voorkomende groepen zijn knelfittingen, persfittingen en draadfittingen. Daarnaast bestaan onder meer soldeer-, insteek- en lasverbindingen.
Knelfittingen
Een wartelmoer drukt een knelring om de buis. Zo ontstaat zonder persen of solderen een mechanische verbinding.
- Montage met passende sleutels
- Handig bij reparatie en kleinere projecten
- Moet bereikbaar blijven wanneer systeemvoorschriften dat eisen
Persfittingen
Een persmachine vervormt de fitting gecontroleerd om de buis. De verbinding is snel, permanent en reproduceerbaar wanneer de juiste persbek wordt gebruikt.
- Geschikt voor seriematige montage
- Persmachine en correct profiel nodig
- Kalibreren vereist bij veel meerlagensystemen
Draadfittingen
Draadfittingen verbinden onderdelen via binnen- of buitendraad. Ze worden veel gebruikt bij afsluiters, pompen, appendages en overgangen.
- Beschikbaar met binnen- en buitendraad
- Controleer draadsoort en draadmaat
- Gebruik geschikte schroefdraadafdichting
Knelfitting of persfitting?
Een knelverbinding is aantrekkelijk wanneer je zonder persmachine werkt of een bestaande installatie repareert. Een persverbinding is vaak efficiënter bij veel verbindingen en op moeilijk bereikbare plaatsen, mits de montage vooraf goed kan worden gecontroleerd.
| Eigenschap | Knelfitting | Persfitting |
|---|---|---|
| Montage | Mechanisch aandraaien | Persen met persmachine |
| Gereedschap | Passende sleutels en voorbereiding | Persmachine en juiste persbek |
| Verbinding | Mechanisch; onderdelen niet onbeperkt hergebruiken | Permanent |
| Praktisch bij | Reparaties en kleinere projecten | Veel verbindingen en grotere projecten |
| Belangrijkste controle | Buisinsteek, knelring en aanhaalmoment | Buisvoorbereiding, insteekdiepte en persprofiel |
Lees de uitgebreide vergelijking in alu-persfitting vs alu-knelfitting.
Welke fitting heb je nodig?
Selecteer eerst het leidingsysteem en pas daarna de vorm. Onderstaande controles voorkomen dat een fitting mechanisch past, maar technisch ongeschikt is.
- Bepaal het buismateriaal. Meerlagenbuis, koper, C-staal en andere materialen gebruiken niet automatisch dezelfde fitting.
- Controleer maat en systeem. Kijk naar buitendiameter, wanddikte, nominale draadmaat en productspecificaties.
- Bepaal het medium. Drinkwater, cv-water, gas en perslucht stellen verschillende eisen.
- Controleer druk en temperatuur. De toegestane waarden gelden voor de complete combinatie van buis en fitting.
- Kies de verbindingstechniek. Controleer bij persen ook profiel en bekmaat.
- Controleer goedkeuring en montagevoorschrift. Gebruik het systeem alleen binnen het opgegeven toepassingsgebied.
Fittingen voor meerlagenbuis, koper en C-staal
| Leidingsysteem | Veelgebruikte fitting | Belangrijk | Verdieping |
|---|---|---|---|
| Meerlagenbuis | Alu-pers- of alu-knelfitting | Exacte buismaat, wanddikte en systeemcompatibiliteit | Alu-persfittingen |
| Koperbuis | Knel-, soldeer- of koperen persfitting | Gebruik voor water, cv of gas uitsluitend een passende uitvoering | Persfittingen roodkoper water |
| Dunwandig C-staal | C-stalen persfitting of geschikte knelfitting | Controleer corrosiebescherming en toepassingsgebied | Staalverzinkte persfittingen |
Veelgebruikte fittingvormen
Verbindt twee buizen in één lijn.
Verandert de richting van het traject.
Maakt een aftakking in de installatie.
Verbindt verschillende diameters.
Maakt een overgang naar buitendraad.
Maakt een overgang naar binnendraad.
Voor het verlengen of corrigeren van een draadaansluiting bestaan ook neus- en kraanverlengstukken.
Keurmerken en systeemgoedkeuringen
Bij drinkwater en gas is alleen het fittingmateriaal niet voldoende om geschiktheid vast te stellen. Controleer het product, de verpakking en de documentatie op de vereiste goedkeuring voor de bedoelde toepassing.
Drinkwater
Controleer of de fitting en het complete systeem voor drinkwater zijn toegelaten, bijvoorbeeld met een relevante KIWA-productcertificatie.
Gas
Gebruik uitsluitend producten en systemen die expliciet voor de betreffende gasinstallatie zijn goedgekeurd, bijvoorbeeld volgens de toepasselijke GASTEC QA-eisen.
CV en perslucht
Controleer medium, maximale druk, temperatuur, corrosierisico en eventuele aanvullende eisen van de installatie.
Veelgemaakte fouten bij fittingen
| Fout | Mogelijk gevolg | Voorkomen |
|---|---|---|
| Verkeerde fitting voor de buis | Onbetrouwbare of lekkende verbinding | Controleer maat, wanddikte en systeem |
| Buis scheef of beschadigd afkorten | Afdichting kan beschadigen | Haaks afkorten en correct ontbramen |
| Verkeerde persbek gebruiken | Onjuiste vervorming van de fitting | Controleer persprofiel en maat |
| Knelmoer te los of te vast | Lekkage of beschadigde knelring | Volg het montagevoorschrift |
| Verkeerde toepassing | Onveilige installatie of aantasting | Controleer medium, keurmerk, druk en temperatuur |
Lees voor de montage van een knelverbinding ook hoe installeer je een knelfitting? en bij problemen waarom lekt een knelfitting?.
Veelgestelde vragen over fittingen
Fittingen combineren met de juiste buis en montagewijze
Een betrouwbare verbinding begint bij een passende combinatie van buis, fitting en gereedschap. Bij meerlagenbuis horen de fittingmaat, wanddikte en het persprofiel bij elkaar. Bij koper en C-staal controleer je eveneens het materiaal, de diameter en het toepassingsgebied van het systeem.
Gebruik bij persfittingen altijd de voorgeschreven persbek. Controleer bij knelfittingen de buisvoorbereiding en voorkom dat de ring scheef of te zwaar wordt belast.
Twijfel je tussen systemen? Vergelijk eerst de montagewijze en kies daarna binnen dat systeem de benodigde rechte koppeling, bocht, vertakking of overgang.
EnergyBy: fittingen voor water-, cv-, gas- en persluchtinstallaties
Bij EnergyBy vind je fittingen voor meerlagenbuis, koper en C-staal, waaronder persfittingen, knelfittingen, draadfittingen en overgangskoppelingen. Kies altijd een fitting die past bij het leidingmateriaal, de maat en de toepassing.
Naast de fitting heb je vaak passende leidingen, persbekken, buisgereedschap en afdichtingsmateriaal nodig. Door onderdelen als één systeem te selecteren, verklein je de kans op montagefouten en lekkage.
